FELINI GINGIVITIS/STOMATITIS SINDROM

Felini hronični gingivo-stomatitis je relativno česta pojava u maloj praksi. Ovaj sindrom karakterišu perzistirajuća i ozbiljna upala i ulceracije mekih tkiva usta, uključujući sluznice ždrijela, jezika i gingive. Stomatitis predstavlja upalu sluznica bilo kojih struktura u ustima. Ova pojava se može javiti u periodu vakcinacije mačića kao odgovor na vakcinalne elemente, zatim prilikom izbijanja stalnih zuba, te kod starijih jedinki.

ETIOLOGIJA

Radi se o kompleksnom, multifaktorijalnom oboljenju gdje ne postoji jednostavan uzrok. Rasa je važan predisponirajući faktor pri čemu najviše obolijevaju mješanci, sijamske mačke te Maine Coon. Mačke koje žive u većim skupinama također češće obolijevaju uslijed lakše transmisije mikroorganizama te stresa koje uzrokuje prenaseljenost. Bakterije koje se nalaze u usnoj šupljini i formiraju dentalni plak također pokreću inflamatorni odgovor koji je posebno izražen kod jedinki koje pokazuju manji prag tolerancije prema ovim bakterijama.

  • Virusi – mačji kalicivirus (FCV) je potvrđen kod 70% mačaka sa hroničnim oblikom ovog oboljenja. Ovaj virus oštećuje ćelijske membrane te omogućava prolazak drugih antigena.
  • Virus mačje imunodeficijencije (FIV) i virus mačje leukemije (FeLV) – prisutni su kod velikog broja oboljelih mačaka, stvaraju oralne lezije te stvaraju predispoziciju za nastanak sekundarnih infekcija.
  • Bolesti zuba – istovremeno prisustvo bolesti zuba, periodontalnih bolesti ili resorpcije zuba dovodi do pojačanja već postojećih simptoma.

KLINIČKA SLIKA

Kod većine mačaka je prisutna disfagija (nemogućnost gutanja hrane) i bol uslijed upalnih promjena i ulceracija mekih tkiva usne šupljine. Ostali znakovi uključuju:

  • anoreksija (gubitak apetita),
  • izražena halitoza (zadah iz usta),
  • gubitak tjelesne mase (hronični ili akutni),
  • odbijanje uzimanja tvrđe hrane,
  • uvećanje submandibularnih limfnih čvorova,
  • varijabilna akumulacija plaka i zubnog kamenca,
  • gubitak zuba.

DIJAGNOZA

Dijagnoza se uspostavlja na osnovu detaljne anamneze, kliničke slike i pregleda, koji obuhvata pregled glave i vrata, usne šupljine i zuba. Potrebno je izvršiti kompletnu analizu krvi (hematologija, biohemija), u cilju otkrivanja potencijalnih sistemskih poremećaja. Testiranje na gore spomenute virusne bolesti (FCV, FIV, FeLV) je također neizostavan dio dijagnostike. Biopsija zahvaćenih dijelova može biti neophodna u cilju eliminacije potencijalnih neoplazija (limfom, karcinom skvamoznih ćelija). Radiografija zuba i usne šupljine daje podatke o periodontalnom stanju zuba, stanju alveolarne kosti i prisustva ostataka korijena ili njihove resorpcije.

LIJEČENJE

Čišćenje zubnog kamenca te liječenje zahvaćenih zuba uz ispiranje usne šupljine hlorheksidinom je potrebno poduzeti kod svih jedinki. Ukoliko ne dođe do poboljšanja, potrebno je poduzeti druge mjere koje obuhvataju ekstrakciju zuba uz prateću analgeziju (morfin, buprenorfin, NSAIL – karprofen, meloksikam), antimikrobnu terapiju, te hranjenje mekom ili tečnom hranom.

Posljednja izmjena: 19.03.2025. godine